เจาะคำถามวางแผนทำ Business Model Canvas ให้ได้ประสิทธิภาพสูงสุด

หลายท่านคงคุ้นกับเครื่องมือตั้งต้นวางระบบธุรกิจให้มีประสิทธิภาพ และช่วยให้เห็นภาพ (Visualizing) ได้อย่างครบถ้วน นั่นคือ Business Model Canvas ซึ่งสำหรับ Morning Shake Ep นี้ จะหยิบยกขึ้นมาเพื่อทบทวนให้ฉุกคิดใหม่ในสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงไปเพราะกลยุทธ์บางอย่างที่เคยวางแผนไว้ก่อนโควิด-19 อาจจะไม่สามารถนำกลับมา Copy-paste ในยุคโควิดหรือหลังโควิดได้อีกต่อไป วันนี้เราจะลองมาใช้แกนหลักของโมเดลนี้ตอบคำถามสำคัญของธุรกิจกันค่ะ

Business Model Canvas เป็นเสมือนคู่มือให้ทุกฝ่ายในองค์กรเดินหน้าตามแผนงานไปในทิศทางเดียวกัน รวมทั้งอาจจะช่วยให้ฝ่ายต่างๆ วางแผนกลยุทธ์ไปถึงเป้าหมายเดียวกันได้ดีขึ้น โดยจะเริ่มจากการลงรายละเอียดต่าง ๆ เพื่อตอบคำถามสำคัญของการทำธุรกิจ  4 ข้อ คือ  ทำ (สินค้า) อะไร, ทำ (ขาย) ให้ใคร, ทำอย่างไร และคุ้มค่าแค่ไหน (ทางการเงิน) โดยจะตอบคำถามเหล่านั้นด้วยหลักการต่างๆ นั่นคือ

ทำ (สินค้า) อะไร?

  • คุณค่าสินค้าหรือบริการ (Value Proposition): คิดให้ออกว่าสินค้าและบริการของคุณจะเข้าไปช่วยแก้ปัญหา (Pain Point) อย่างไรได้บ้าง

ทำอย่างไร?

  • ทรัพยากรหลัก (Key Resources): ต้นทุนที่เราต้องมีจากการใช้งานทรัพยากรหลักของธุรกิจมีอะไรบ้าง วัตถุดิบ เครื่องจักร แรงงาน ค่าจดสิทธิบัตร ค่าลิขสิทธิ์ สิ่งเหล่านี้ต้องคำนวณให้ชัดด้วย
  • กิจกรรมหลัก (Key Activities): กิจกรรมที่ช่วยขับเคลื่อนธุรกิจที่จะช่วยสร้างคุณค่าแก่ลูกค้า รักษาสัมพันธ์ที่ดีและการสร้างรายได้ แบ่งเป็น การผลิต การแก้ปัญหา แพลตฟอร์ม
  • พันธมิตร (Key Partnerships): หุ้นส่วนหรือพาร์ทเนอร์ที่ดีจะต้องประกอบด้วย พันธมิตรทางกลยุทธ์ พันธมิตรด้านความร่วมมือ พันธมิตรด้านการลงทุน และพันธมิตรด้านการซื้อและจัดจำหน่าย

ทำ (ขาย) ให้ใคร?

  • ลูกค้า (Customer Segments): ลูกค้าหรือกลุ่มเป้าหมายที่เราจะนำเสนอสินค้าและบริการ โดยต้องแบ่งกลุ่มให้ชัดเจน เช่น พื้นที่อยู่อาศัย จังหวัด อายุ เพศ พฤติกรรม ความสนใจ เป็นต้น ยิ่งกำหนดรายละเอียดเหล่านี้ได้เยอะ ยิ่งทำให้เรารู้จักลูกค้าของเราดีขึ้น
  • ช่องทางการเข้าถึง (Channels): จะนำสินค้าและบริการของคุณขายในช่องทางไหนบ้าง แม้ว่าตอนนี้ทุกธุรกิจต้องขายในออนไลน์เป็นหลัก แต่ก็ต้องวางแผนการขายในช่องทางออนไลน์ให้เหมาะกับพฤติกรรมของลูกค้าเช่นกัน เพราะยุคนี้การทำคอนเทนต์แบบเดียวกันใช้กับทุกช่องทางไม่ได้แล้ว รวมทั้งต้องมีพาร์ทเนอร์บนโลกออนไลน์ที่จะช่วยสื่อสารธุรกิจของเราได้อย่างเหมาะสมด้วย
  • ความสัมพันธ์กับลูกค้า (Customer Relationships): นอกจากการสื่อสารที่โดนใจแล้ว การสร้างความสัมพันธ์ให้ลูกค้ากลับมาซื้อซ้ำก็เป็นเหตุผลที่สำคัญเช่นกัน การทำในรูปแบบตอบแชท อีเมล โทรศัพท์ Chatbot หรือ Group ต่างก็เป็นการช่วยเหลือลูกค้าทั้งสิ้น

คุ้มค่าหรือไม่ทางการเงิน?

  • รายได้หลัก (Revenue Streams): หมายถึงรูปแบบของรายได้ที่ธุรกิจจะได้รับกลับมา ซึ่งเราจะต้องมองให้ออกว่ารายได้จะเข้ามาด้วยวิธีการใด เช่น ค่าสมาชิก ค่าเช่าสัญญาณ ค่าสินค้า ค่าบริการ รวมไปถึงค่าโฆษณาด้วย ยกตัวอย่างเว็บไซต์ที่เปิดให้คนเข้าชมได้ฟรี รายได้ที่เข้าเว็บไซต์จึงมาจากการขายพื้นที่โฆษณา
  • โครงสร้างต้นทุน (Cost Structure): ทุกการเริ่มต้นทางธุรกิจมีต้นทุนเสมอ การคำนวณต้นทุนให้ชัดเจนจะช่วยให้เราวางแผนการตั้งราคาขายของสินค้าได้ดีขึ้น

หลังจากที่ทราบหลักเกณฑ์ของทั้ง 9 ข้อแล้ว สิ่งที่ทำต่อมาคือการตั้งคำถาม ยิ่งมีข้อสงสัยมากเท่าไหร่ ก็จะยิ่งช่วยให้ทุกฝ่ายวางแผนกลยุทธ์ได้ดีขึ้นเท่านั้น โดยทั้งนี้ลองนึกคำถามที่น่าจะเชื่อมโยงกับหลักการ 9 ข้อและธุรกิจของเราดูค่ะ ว่าควรจะมีอะไรบ้าง และพยายามหาคำตอบที่ชัดมาตอบเพื่อนำไปใช้ต่อยอดและวางแผนได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ยกตัวอย่างเช่น เป็นสินค้าประเภทร้านอาหาร ควรมีข้อสงสัยอะไรบ้าง?

ทำ (สินค้า) อะไร?

  • คุณค่าสินค้าหรือบริการ (Value Proposition): ประเภทของอาหารที่จะนำมาขาย, เมนูเด็ดประจำร้าน เมนูขึ้นชื่อที่จะเป็นธีมของธุรกิจ, ราคาอาหารที่ลูกค้ายอมจ่าย, การรักษาคุณค่าของอาหารมีช่องทางไหนบ้าง, การคงคุณภาพของอาหารและสินค้าให้ได้มาตรฐาน, การเก็บรักษาอาหาร (วิธีการเก็บรักษา / สถานที่เก็บรักษา / มาตรฐาน), แบรนด์ของวัตถุดิบ (แบรนด์สินค้า OEM / ขายส่ง / ขายปลีก)

ทำอย่างไร?

  • ทรัพยากรหลัก (Key Resources): ค่าวัตถุดิบ ครัวกลาง ซัพพลายเชน อยู่ในระดับเท่าไหร่, ค่าฝึกอบรมบุคคลากรที่ให้บริการ, ค่าเครื่องจักรในการผลิตสินค้า, ค่าทำความสะอาด, ค่าจ้างพนักงาน
  • กิจกรรมหลัก (Key Activities): ต้นทุนการให้บริการนอกสถานที่, ค่าวัตถุดิบสำรองจ่ายก่อนงานเลี้ยง, ค่าบริการในการดูแลลูกค้า, การควบคุมมาตรฐานในการผลิตและให้บริการ
  • พันธมิตร (Key Partnerships): ผู้ให้บริการเช่า/ซื้อพื้นที่ (มีกี่ราย ใครบ้าง / ช่องทางการติดต่อกรณีเร่งด่วน / ฝ่ายจัดการด้านเอกสาร / ฝ่ายจัดซื้อ / ฝ่ายทวงหนี้), ผู้จัดจำหน่ายวัตถุดิบต่างๆ (มีกี่ราย ใครบ้าง / ช่องทางการติดต่อกรณีเร่งด่วน / ฝ่ายจัดการด้านเอกสาร / ฝ่ายจัดซื้อ / ฝ่ายทวงหนี้), ผู้จัดจำหน่ายอุปกรณ์และของพรีเมียม (การตกแต่งสถานที่ / การทำกิจกรรมส่งเสริมการตลาด), ผู้ซื้อแฟรนไชส์ (มีกี่ราย ใครบ้าง / ช่องทางการติดต่อกรณีเร่งด่วน / ฝ่ายจัดการด้านเอกสาร / ฝ่ายจัดซื้อ / ฝ่ายทวงหนี้), ประกันภัย (สถานที่ / พนักงาน / วัตถุดิบ)

ทำ (ขาย) ให้ใคร?

  • ลูกค้า (Customer Segments): ลูกค้าเป็นใครบ้าง, ลูกค้าจะมาใช้งานในช่วงเวลาไหนบ้าง, ลูกค้าจะมาใช้บริการครั้งละกี่คน, ประเภทของลูกค้าที่มาใช้บริการ, ความสัมพันธ์ของลูกค้าที่มาใช้บริการ
  • ช่องทางการเข้าถึง (Channels): สาขาที่ให้บริการมีกี่แห่ง ที่ไหนบ้าง, มีการบริการเดลิเวอรี่หรือไม่, ช่องทางการติดต่อของร้านค้า, การสื่อสารกับลูกค้าเมื่อเกิดปัญหาหรือคอมเม้นท์ต่างๆ, คอลล์เซ็นเตอร์ที่คอยให้บริการ ตอบสนอง 24 ชั่วโมง หรือเวลาทำการ
  • ความสัมพันธ์กับลูกค้า (Customer Relationships): การให้บริการกับลูกค้าเป็นอย่างไรบ้าง, ภาพลักษณ์ของแบรนด์เป็นสินค้าแบบไหน, มีโปรโมชั่นอะไรบ้าง, กิจกรรมส่งเสริมทางการตลาดที่จะกระตุ้นการซื้อสินค้าและบริการ, กิจกรรมทางสังคมที่จะช่วยเสริมภาพลักษณ์ของบริษัท จะมีธีมในการทำกิจกรรมไหม หรือสนับสนุนกิจกรรมเดียวไปตลอด)

คุ้มค่าหรือไม่ทางการเงิน?

  • รายได้หลัก (Revenue Streams): ค่าบริการอาหารและเครื่องดื่ม จะอยู่ในระดับที่เท่าไหร่, การขายแฟรนไชส์ จะทำในรูปแบบไหนได้บ้าง, ค่าบริการในการจัดส่งสินค้า คิดตามระยะพื้นที่ หรือครอบคลุมทั่วประเทศ, ค่าบริการในการจัดเลี้ยงนอกสถานที่ คิดตามเมนูอาหาร หรือมีการทำโปรโมชั่นราคาพิเศษ, ค่าสมัครสมาชิก
  • โครงสร้างต้นทุน (Cost Structure): ค่าเช่าพื้นที่, ค่าวัตถุดิบในการให้บริการทั้งหมด, ค่าจ้างพนักงาน (ทั้งหน้าร้าน / เดลิเวอรี่ / จัดส่ง / ขาย / บริหาร), ค่าวิจัยสินค้าและผลิตภัณฑ์, ค่าสาธารณูปโภค, ค่ากระจายสินค้า, ค่าซ่อมแซมบำรุงรักษา

การระดมสมองของทุกฝ่ายในการสร้าง Business Model Canvas ย่อมเป็นเรื่องดี เพราะเราจะได้เห็นมุมมองและแง่มุมต่างๆ ที่คนเดียวอาจมองไม่เห็นทุกรูป ดังนั้น การรับฟังความคิดเห็นของหลายคนและช่วยวิเคราะห์ธุรกิจให้หลากหลายย่อมช่วยให้ธุรกิจของคุณมีโอกาสเดินหน้าได้อย่างแข็งแรงขึ้นในอนาคตนะคะ

ARM ACADEMY

Infinite growth and opportunities

สถาบันแห่งการเติบโตและต่อยอดธุรกิจ…ที่ไม่สิ้นสุด

☎ 02-071-9040

☎ 02-071-9041

💻 https://armacademy.co

IG: https://instagram.com/armacademy.co?igshid=1u25hwab0t52l

LINE Official: https://lin.ee/1JO7vX4

#MorningShake #ARMacademy #EvolutionaryLeader  #BusinessModelCanvas

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *